![](https://storage-wp.thaipost.net/2023/04/สลากกินแบ่งรัฐบาล.jpg)
‘คณะวิทย์ มธ.’ ห่วงหนี้คนไทยพุ่ง ต้นเหตุจาก ‘การพนัน’ ปัจจัยเสี่ยงฉุดรั้งเศรษฐกิจไทย ชี้ข้อเท็จจริงจากงานวิจัย เล่นมากเสียมาก โอกาสถูกรางวัลหรือเป็นผู้ชนะเพียงน้อยนิด
3 เมษายน 2566 – คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ห่วงสถานการณ์ ‘หนี้คนไทย’ ที่มีสาเหตุจากปัญหา ‘การพนัน’ ซึ่งมีโอกาสลามไปสู่การเป็นหนี้นอกระบบ เพิ่มวงจรการเป็นหนี้ไม่จบสิ้น หนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ฉุดรั้งการเติบโตทางเศรษฐกิจ พร้อมเปิดข้อเท็จจริงจากงานวิจัยทางสถิติ ชี้ชัดการพนันทุกรูปแบบ ยิ่งเล่นยิ่งเสีย เล่นมากเสียมาก โอกาสถูกรางวัลหรือเป็นผู้ชนะเพียงน้อยนิด อาทิ การออกรางวัลเลขท้าย 2 ตัว ซึ่งมีโอกาสเพียง 1 ใน 100 ที่ต้องซื้อเลขเดียวกันต่อเนื่องอย่างน้อย 100 งวด เพื่อให้มีโอกาสถูกรางวัลเฉลี่ย 1 ครั้ง หรือต้องใช้เวลาประมาณ 4 ปี 2 เดือน จึงจะถูกมีโอกาสถูกรางวัลเลขท้าย 2 ตัว เพียง 1 ครั้ง และสำหรับโอกาสหรือความเป็นไปได้ที่จะถูกรางวัลที่ 1 มีโอกาสเพียง 1 ในล้าน ทั้งนี้ วอนรัฐลดการโปรโมท ช่วยลดแรงกระตุ้นเข้าถึงการพนัน พร้อมให้ความรู้เท่าทันภัยความเสี่ยงการเป็นหนี้จากการพนันให้มากขึ้น
รองศาสตราจารย์ ดร.วราฤทธิ์ พานิชกิจโกศลกุล ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายวิเคราะห์ข้อมูล และอาจารย์ประจำสาขาวิชาคณิตศาสตร์และสถิติ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า ‘ภาวะหนี้’ เป็นปัจจัยเสี่ยงที่มีความอ่อนไหวต่อระบบเศรษฐกิจไทย และส่งผลกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ ที่สะท้อนปัญหาปากท้อง โดยเฉพาะ ‘หนี้นอกระบบ’ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากกลุ่มนักเล่น ‘การพนัน’ อาทิ ลอตเตอรี หวยใต้ดิน พนันฟุตบอล หรือพนันออนไลน์ ที่มีเทคโนโลยีเป็นตัวเชื่อมให้สามารถเข้าถึงการพนันรูปแบบต่าง ๆ ได้มากขึ้น โดยมีความเชื่อและพฤติกรรมร่วมของผู้ที่เล่นการพนันว่า ‘ต้องเล่นอีกเพื่อถอนทุนคืน’ และ ‘ยิ่งเล่นมาก กระจายเล่นหลาย ๆ กอง ยิ่งมีโอกาสได้สูง’ ซึ่งที่ผ่านมา คณะวิทย์ฯ มธ. มีงานวิจัยเรื่อง ‘ผลตอบแทนที่คาดจะได้รับซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลและสลากเลขท้าย’ ที่สะท้อนผลลัพธ์โอกาสหรือความเป็นไปได้ของการเล่นการพนันรูปแบบต่าง ๆ คือ โอกาสเสียมีมากกว่าได้
ส่วนหนึ่งของงานวิจัยดังกล่าว ได้เปิดเผยถึง โอกาสโชคดีที่จะถูกรางวัลแจ็กพอต หรือเป็น ‘วินเนอร์’ ที่เกิดขึ้นได้น้อยมาก ยกตัวอย่างการออกรางวัลเลขท้าย 2 ตัว ซึ่งมีโอกาสเพียง 1 ใน 100 ที่ต้องซื้อเลขเดียวกันต่อเนื่องอย่างน้อย 100 งวด เพื่อให้มีโอกาสถูกรางวัลเฉลี่ย 1 ครั้ง หรือต้องใช้เวลาประมาณ 4 ปี 2 เดือน จึงจะถูกมีโอกาสถูกรางวัลเลขท้าย 2 ตัว 1 ครั้ง และโอกาสหรือความเป็นไปได้ที่จะถูกรางวัลที่ 1 ซึ่งมีโอกาสเพียง 1 ในล้าน
นอกจากนี้งานวิจัยดังกล่าวยังได้แสดงผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับ เปรียบเทียบระหว่าง ‘หวยบนดิน’ และ ‘ลอตเตอรี’ ว่ามีโอกาสขาดทุนมากน้อยเพียงใด ซึ่งพบว่าโดยเฉลี่ยจะมีโอกาสขาดทุนในทุกเกม อยู่ที่ประมาณ 35-70% ของเกมที่เล่น ซึ่งกรณีที่ซื้อ ‘ลอตเตอรี’ มีเปอร์เซนต์ขาดทุนประมาณ 40% ของทุกเกม หากเลขท้าย 2 ตัว มีเปอร์เซนต์ขาดทุนประมาณ 35% และประเภทที่มีเปอร์เซนต์ขาดทุนมากที่สุด คือ การเล่น 3 ตัวโต๊ด ที่มีเปอร์เซนต์ขาดทุนสูงถึง 70% ขณะที่ ผู้เล่นที่ใช้เทคนิคการซื้อกวาดซื้อกระจายเพื่อเพิ่มโอกาส ซึ่งเป็นการเพิ่มโอกาสถูกรางวัลมากขึ้นนั้น เป็นความเข้าใจที่ถูกต้องเพียงบางส่วน เพราะเมื่อพิจารณาจากจำนวนการเล่น กับเงินที่ต้องจ่ายก็มากขึ้นตามไปด้วย เมื่อเทียบกับเงินรางวัลที่มีโอกาสได้ จึงไม่ใช้วิธีการที่คุ้มค่าตามความเชื่อของผู้เล่น
สิ่งที่น่าเป็นห่วงจากสถานการณ์หนี้คนไทยที่มีสาเหตุส่วนหนึ่งจากการพนันในปัจจุบัน คือ เทคโนโลยีที่เพิ่มความสะดวกสบายในการเข้าถึงการซื้อสลากออนไลน์ การเล่นเกมพนันต่าง ๆ ทั้งจากเว็บไซต์ หรือแอปพลิเคชัน ซึ่งเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงด้วยกระบวนที่เข้าใจง่าย มีวิธีการสื่อสารที่ดึงดูด และบางแห่งมีวงเงินพร้อมใช้สำหรับกู้ยืมโดยใช้แค่บัตรประชาชนใบเดียว ที่เพิ่มปัจจัยการเป็นหนี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และในจำนวนนี้เชื่อมโยงกับปัญหา ‘หนี้นอกระบบ’ ซึ่งยิ่งทำให้วงจรการเป็นหนี้ขยายวงกว้างและยาวนานออกไปอีก อีกทั้งสถานการณ์ที่เปราะบางกับกลุ่ม ‘เยาวชน’ ที่อาจเข้ามาสู่วงจรการพนันและการเป็นหนี้โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์
“หากมองด้วยเงื่อนไขสิทธิส่วนบุคคล อาจทำให้เรื่องของการเล่นการพนัน เป็นสิ่งไม่สามารถสั่งห้ามกันได้โดยตรง ซึ่งหากมีการนำเสนอข้อเท็จจริงเกี่ยวกับโอกาสหรือความเป็นไปได้ในการถูกรางวัลหรือการเป็นผู้ชนะในเกมพนันอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ประชาชนเกิดการรับรู้และสร้างความตระหนักเกี่ยวกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการเล่น และผลเสียจากการที่ไม่สามารถควบคุมความถี่และจำนวนเงินในการเล่นจนเกิดเป็น ‘หนี้สินจากการพนัน’ ในที่สุด โดย คณะวิทย์ฯ มธ. มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่าควรลดความถี่ในการโปรโมทการเข้าถึงการพนันทุกรูปแบบ แม้ว่าจะเป็นการออกรางวัลที่ถูกกฎหมายก็ตาม เนื่องจากหากมองพฤติกรรมของผู้เล่นในปัจจุบัน ที่มีกระแสความนิยมในสังคมไทยอยู่แล้ว จึงไม่มีเหตุจำเป็นต้องมีการโปรโมทเพื่อกระตุ้นความสนใจและสร้างภาพจำว่า การพนันหรือการวัดดวงเป็นเรื่องปกติของสังคม โดยเฉพาะการนำเสนอข่าวบุคคลถูกรางวัลใหญ่ของแต่ละงวด” รองศาสตราจารย์ ดร.วราฤทธิ์ กล่าว
ข้อมูลจากศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ ศึกษาสถานการณ์และผลกระทบการพนันในประเทศไทย ปี 2564 พบว่า คนไทยเล่นการพนันร้อยละ 59.6 หรือประมาณ 32.33 ล้านคน เพิ่มขึ้นประมาณ 1.9 ล้านคนเมื่อเปรียบเทียบกับปี 2562 จำนวนนี้เป็นผู้ที่เล่นพนันครั้งแรกในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา หรือเรียกว่า “นักพนันหน้าใหม่” เกือบ 8 แสนคน ที่น่ากังวลคือ ร้อยละ 29.5 ของประชากรเด็ก อายุ 15-18 ปี ที่เล่นการพนัน มีวงเงินหมุนเวียนรวม 29,155 ล้านบาท และร้อยละ 54.6 ของเยาวชน อายุ 19-25 ปี ที่เล่นการพนัน มีวงเงินหมุนเวียนรวม 93,321 ล้านบาท ซึ่งทั้งสองกลุ่มมีแนวโน้มผู้เล่นที่เพิ่มขึ้น และวงเงินพนันหมุนเวียนก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยการพนันที่ได้รับความนิยมสูงสุด คือ ‘สลากกินแบ่งรัฐบาล’ และ ‘หวยใต้ดิน’
ด้านธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) เมื่อเดือนมีนาคม 2565 พบว่า คนไทยเป็นหนี้สูงถึง 37% หรือราว 1 ใน 3 ของประชากรไทย หรือราว 25 ล้านคน ซึ่งมีสัดส่วนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยประมาณ 57% ของผู้ที่มีหนี้ จะมีหนี้สินตั้งแต่ 100,000 บาทขึ้นไป และกลุ่มผู้ที่มีหนี้ตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไป มีถึง 14% โดยสามารถแยกหนี้ตามประเภทต่าง ๆ สูงสุด 3 อันดับแรก คือ
- สินเชื่อส่วนบุคคล 39%
- บัตรเครดิต 29%
- การเกษตร 12%
สำหรับสถานการณ์หนี้ครัวเรือนของไทย มีรายงานว่ามีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะปี 2564 ที่มีสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคโควิด 19 ทำให้หนี้ครัวเรือนไทย พุ่งสูงถึง 90.1% ก่อนจะปรับลดลงมาในไตรมาส 3 ปี 2565 ที่ระดับ 86.8% โดยมีสาเหตุสำคัญ 8 ด้าน ได้แก่ - เป็นหนี้เร็วตั้งแต่เริ่มวัยทำงาน
- เป็นหนี้เกินตัว ทำให้รายได้เกินกว่าครึ่งต้องเอาไปจ่ายคืนหนี้
- เป็นหนี้โดยไม่ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนหรือถูกต้อง
- เป็นหนี้เพราะมีเหตุจำเป็น
5.เป็นหนี้นาน - เป็นหนี้เสีย
- เป็นหนี้ไม่จบไม่สิ้น
- เป็นหนี้นอกระบบ โดยพบว่า 42% ของกลุ่มตัวอย่างกว่า 4,600 ครัวเรือนจากทุกภูมิภาคของไทย มีหนี้นอกระบบเฉลี่ยรายหัวอยู่ที่ คนละ 54,300 บาท ซึ่ง ‘การพนัน’ เป็นค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่งของการเป็นหนี้นอกระบบ
ทั้งนี้ หากมองความสนใจด้านตัวเลขและความน่าจะเป็นของคนไทยที่หยั่งรากความเชื่อทางสังคม จนกลายเป็นรูปแบบพฤติกรรมที่มีความชื่นชอบร่วมกันอยู่แล้ว คณะวิทย์ มธ. มีคำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่ หรือผู้ปกครองที่กำลังมองหาช่องทางการส่งเสริมทักษะ ต่อยอดความสนใจที่เกี่ยวกับตัวเลขและความน่าจะเป็น กับโอกาสในการศึกษาต่อในวิชาที่เกี่ยวข้องกับคณิตศาสตร์และสถิติ ซึ่งมีการเรียนการสอนทฤษฎีความน่าจะเป็น ที่ช่วยให้ผู้เรียนมีมุมมองและสามารถคำนวณโอกาสที่จะเกิดขึ้นกับเหตุการณ์ต่าง ๆ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ยังไม่ปรับครม. ‘อ้วน’ ยํ้าไร้แผน คดีถอดนายกฯ
"ภูมิธรรม" ยันยังไม่มีการปรับ ครม. รัฐบาลไม่กังวลคดีถอดถอนนายกฯ 14 ส.ค.นี้
'ภูมิธรรม' แจงเหตุเปิดทำเนียบฯวันหยุด เร่งผลักดันกฎหมายกาสิโน
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในวันที่ 12 ส.ค.นี้ เวลา 17.00 น.ซึ่งตรงกับวันหยุดราชการ เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
กระทรวงสาธารณสุข เดินหน้าแก้ปัญหาหนี้สินบุคลากร
น.ส.เกณิกา อุ่นจิตร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า รัฐบาลนำโดยนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี ได้กำหนดให้การแก้ไข
'เกณิกา' ชูผลงานแก้หนี้นอกระบบมั่นใจจบภายใน 4 ปี
'เกณิกา' เผยผลงานแก้หนี้นอกระบบของรัฐบาล สามารถไกล่เกลี่ยได้ครบ 100% มูลหนี้ลดลง 1.2 พันล้านบาท ด้านหนี้ กยศ.ยอดหนี้ต้องชำระลดลง 2.8 ล้านราย มั่นใจแก้หนี้นอกระบบจบภายในรัฐบาล
บุกจับเจ้าแม่เงินกู้รายใหญ่ จ.ตรัง รับสารภาพเก็บดอกเบี้ยโหด เงินหมุนเวียน 3 ล้าน
ตำรวจไซเบอร์เอาจริง! ลุยหนักปราบแก๊งเงินกู้นอกระบบ นำกำลังบุกจับ “เจ๊ขวัญ หาดเลา” เจ้าแม่เงินกู้รายใหญ่ พบหลักฐานคาบ้าน เจ้าตัวรับสารภาพหมดเปลือก ปล่อยเงินกู้เกินกฎหมายกำหนด ร้อยละ 20 บาทต่อเดือน ขยายผลพบมีเงินหมุนเวียนอีกกว่า 3 ล้านบาท
นายกฯ คาด 'อนุทิน' ส่งไม้ต่อให้ 'ชาดา' มาดูแลหนี้นอกระบบ
นายกฯ คาด 'ชาดา' เข้ามาดูแก้หนี้นอกระบบแทน เชื่อใจ 'อนุทิน' มอบหมายใครทำงานเต็มที่แน่ ชี้ปัญหาหนี้นอกระบบเรื่องใหญ่ต้องเดินต่อ