"หุ่นหลวง"สู่ท้องสนามหลวง ถวายพระเกียรติยศ ร.9

  • Tuesday, October 10, 2017 - 08:06


    ซ้อมการแสดงหุ่นหลวง ตอน หนุมานเข้าห้องนางวารินทร์ ที่โรงละครแห่งชาติ

    กว่า 150 ปีที่การเล่นหุ่นหลวงในงานพระราชพิธีที่สำคัญๆ สูญหายไปจากประเทศไทย แต่เนื่องในงานมหรสพสมโภชออกพระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ที่จะมีขึ้นในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 กรมศิลปากรได้ฟื้นฟูการแสดงหุ่นหลวงกลับมาอีกครั้ง จัดการแสดงเรื่อง รามเกียรติ์ ตอน หนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ ซึ่งจัดแสดงเวทีกลางแจ้ง เวทีที่ 2 บริเวณสนามหลวงด้านทิศเหนือ ในเวทีนี้ยังมีการแสดงละครและหุ่นกระบอกด้วย


    หนุมาน หนึ่งในหุ่นหลวงที่สำนักช่างสิบหมู่จัดทำใหม่

    ตัวหุ่นหลวงที่ใช้ในการแสดงออกพระเมรุมาศครั้งนี้ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จัดสร้างขึ้นใหม่ ขณะที่พัสตราภรณ์ ถนิมพิมพาภรณ์ และศิราภรณ์ หรือชุดหุ่นหลวงสุดงดงาม มีอาจารย์สุพรทิพย์ ศุภรกุล นาฏศิลปินอาวุโส เป็นผู้รังสรรค์ โดยจัดทำภายใต้โครงการสร้างหุ่นหลวงเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนา เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงมีต่องานประณีตศิลป์ไทยเมื่อปี 2559


    ตัวหุ่นจะบังคับการเคลื่อนไหวด้วยเส้นใยที่ร้อยเรียงกัน

    หุ่นหลวงถือเป็นหุ่นที่มีมาแต่สมัยอยุธยา กรุงธนบุรี ต่อมาจนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นระหว่าง ร.1-ร.4 หุ่นหลวงมีขนาดใหญ่ จะเชิดชักแขน-ขาให้ร่ายรำสวยงาม ผู้เชิดหุ่นหลวงต้องใช้ผู้มีความรู้เรื่องการร่ายรำตามแบบนาฏศิลป์ไทย และสืบทอดจากครูบาอาจารย์ที่มีประสบการณ์เรื่องนี้โดยเฉพาะ

    นายไพโรจน์ ทองคำสุข นักวิชาการละครและดนตรีชำนาญการ ผู้แสดงหุ่นหลวงตัวพระ กล่าวว่า หุ่นหลวงเป็นหุ่นในราชสำนักต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ตัวหุ่นจะบังคับการเคลื่อนไหวด้วยเส้นใยโยงที่ร้อยเรียงกันถึง 20 เส้น แต่ละเส้นจะมีท่วงท่าร่ายรำต่างกัน เส้นใยยึดโยงส่วนลำตัวหุ่นและข้อต่อแขน-ขาให้รำได้สวยงาม ถือเป็นการสร้างกลไกที่สุดยอดของคนไทยในอดีต โดยกรมศิลปากรจัดทำหุ่นหลวงขึ้นใหม่โดยไม่ได้ดัดแปลง อนุรักษ์ทุกกระบวนการไว้อย่างสมบูรณ์ สำหรับหุ่นหลวงถือเป็นแบบอย่างของหุ่นละครเล็กและหุ่นกระบอกที่เล่นกันแพร่หลายในเวลาต่อมา


    นายไพโรจน์ ทองคำสุข กับหุ่นหลวงตัวพระวิจิตรงดงาม

    "การชักเชิดตัวหุ่นต้องมีความรู้นาฏศิลป์ไทย ให้ร่ายรำประกอบดนตรีและคำร้องต่างๆ การแสดงหุ่นหลวงในงานออกพระเมรุมาศครั้งนี้ถือเป็นครั้งประวัติศาสตร์ หุ่นหลวงไม่ได้จัดแสดงมากว่า 150 ปี ตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ความงามของหุ่นหลวงหายไปจากความทรงจำ หุ่นจัดสร้างใหม่ตามต้นแบบหุ่นหลวงที่เก็บรักษาและจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เหตุที่เล่นเรื่องรามเกียรติ์ เป็นบทพระราชนิพนธ์ที่สำคัญของไทย และยังแต่งเครื่องทรงงดงาม มีตัวละคร พระ ยักษ์ ลิง ดำเนินเรื่องสนุกสนาน เป็นการแสดงตามจารีตประเพณีที่มีมาแต่สมัยอยุธยา" นายไพโรจน์กล่าว


    เกริกชัย ใหญ่ยิ่ง นาฏศิลปิน เชิดตัวละครหนุมาน

    ด้านนายเกริกชัย ใหญ่ยิ่ง นาฏศิลปิน ชำนาญงานโขนยักษ์ สำนักการสังคีต กล่าวว่า ในงานมหรสพครั้งนี้ร่วมเชิดหุ่นหลวง ตัวหนุมาน และร่วมแสดงหุ่นกระบอกด้วย ตนจะตั้งใจแสดงอย่างสุดความสามารถเพื่อเฉลิมพระเกียรติยศในหลวง ร.9 และภาคภูมิใจที่ได้มีโอกาสสืบสานมรดกวัฒนธรรมของไทย หุ่นหลวงเชิดยาก หลายคนถอดใจจึงหายสาบสูญไป ตนเชิดหุ่นกระบอกมาหลาย 10 ปี เพิ่งได้ฝึกซ้อมเชิดหุ่นหลวงไม่กี่เดือนมานี้ วิธีการต่างกันมาก มือ นิ้ว สมอง การเคลื่อนไหวร่างกายต้องเป็นหนึ่งเดียว แต่ละเส้นมีท่ารำ อีกทั้งยังต้องผสมท่า แม้หุ่นจัดสร้างใหม่ แต่ยังเป็นกลไกเดิม การกลับมาของหุ่นหลวงในพระราชพิธีครั้งนี้จึงมีคุณค่ามาก

    หุ่นหลวงที่ทำขึ้นใหม่ที่มีความประณีตตามลักษณะงานช่างศิลป์ไทยอย่างอลังการ นางสมคิด สัมมาวุฒิ นายช่างประณีตศิลป์ กลุ่มงานช่างหุ่นปั้นลายและช่างมุก สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร กล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือว่า ตนร่วมทำตัวหุ่นและการร้อยไม้แกนกับเส้นเชือกสำหรับชัก การจัดสร้างใกล้แล้วเสร็จ แต่เมื่อในหลวง ร.9 เสด็จสวรรคต ช่างสิบหมู่จึงหยุดงานที่เหลือเพื่อจัดสร้างงานประณีตศิลป์ประกอบพระราชพิธีพระบรมศพฯ ตนไม่คิดว่าการรื้อฟื้นหุ่นหลวงขึ้นใหม่จะใช้ในการแสดงงานออกพระเมรุมาศครั้งนี้ คิดเพียงอนุรักษ์และสืบทอดงานช่างของไทยที่ประณีต งดงาม แต่ก็มั่นใจว่าการแสดงที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 26 ตุลา จะสมพระเกียรติยศ.

  • เปลว สีเงิน

    ๒๑ ตุลาคม วนมาอีกรอบ ถึงวันเกิดที ก็มานั่งนับอายุกันที หนังสือพิมพ์ก็เหมือนคน ไทยโพสต์ผ่านมาได้ ๒๑ ปี ขึ้นปีที่ ๒๒ ไม่ช้าไม่นาน ถ้าเป็นคนก็กำลังจะจบมหาวิทยาลัย ใกล้ได้เวลาย่างเท้าเข้าสู่ตลาดแรงงาน อายุมากขึ้น มาพร้อมกับจำนวนครั้งการเต้นของหัวใจที่ลดลงเรื่อยๆ
  • บทบรรณาธิการ

    เห็นภาพประชาชนคนไทย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ร่วมมือร่วมใจกันทำกิจกรรมเนื่องในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ไม่ว่าจะเจอสภาพอากาศแปรปรวนขนาดไหน ตั้งแต่ฝนตก น้ำท่วม แดดร้อน ก็ไม่มีปัญหาการกระทบกระทั่ง สร้างบรรยากาศที่ไม่พึงประสงค์ให้เกิดขึ้น
  • เอ็กซ์-ไซท์

    ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อคืนที่ผ่านมา ร.ต.อ.ศักดิ์ชาย กิตติอุดมพันธ์ รองสารวัตรสอบสวน สภ.นางรอง จ.บุรีรัมย์ ได้รับแจ้งเกิดเหตุฆาตกรรม ที่บ้านเลขที่ 57 หมู่ 2 บ้านโคกยาง ตำบลก้านเหลือง อำเภอนางรอง
    นายอำเภอท่าแซะ ชุมพร สั่งการเร่งจับหมีโดยเร็วหลังชาวบ้านผวาหนัก เจ้าหน้าที่อนุรักษ์สัตว์ป่าวางกรงเหล็กกับดักขนาดใหญ่พร้อมติดตั้งกล้องวงจรปิด คาดไม่เกิน 5 วันรู้ผล
    ตำรวจเตือนนำภาพพระเมรุมาศมาพิมพ์บนเสื้อจำ หน่ายเป็นการมิบังควร ผิดกาลเทศะ วอนประชาชนไม่ซื้อมาสวมใส่ประดับร่างกาย
  • x-cite inside

    บรรยากาศแห่งความทรงจำ ความรู้สึก และหัวใจที่สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของเหล่าพสกนิกรไทยที่มีต่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นับเป็นปรากฏการณ์ที่ยิ่งใหญ่ ก่อให้เกิดการหลอมรวมใจของคนไทยในการ “ทำดีตามรอยพ่อ” เพื่อแปรเปลี่ยนความโศกเศร้า ความอาลัยรัก ให้เป็นพลังในการสานต่อพระราชปณิธานในพระองค์ท่าน
    นางพัชราภรณ์ อินทรียงค์ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่ารัฐบาลได้ทำบัตรเชิญสำหรับผู้เข้าร่วมงานทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 26 ต.ค.นี้ โดยจัดพิมพ์จำนวน 5,000 ใบ
    เวียนมาบรรจบครบวาระ 1 ปี ในวันที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จสวรรคต แต่พระองค์ยังทรงสถิตอยู่ในหัวใจของประชาชนชาวไทยทุกดวง