"เดนมาร์ก-นอร์เวย์" โมเดลการพัฒนาพลังงานสะอาด

  • Monday, May 29, 2017 - 00:00

    ปัญหาการพัฒนาพลังงานกำลังเป็นโจทก์ที่ท้าทายทุกประเทศทั่วโลก รวมทั้งสังคมไทยว่าจะใช้พลังงานอย่างไรให้มีความสมดุลทั้งด้านความมั่นคงและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมไม่กระทบต่อชุมชน

    กระทรวงพลังงาน นำโดย พล.อ.อนันตพร กาญจนรัตน์ รมว.พลังงาน และคณะ พร้อมสื่อมวลชน ได้เดินทางไปยังประเทศเดนมาร์กและนอร์เวย์ เพื่อศึกษาต้นแบบการพัฒนาพลังงานชุมชน แหล่งสำรวจก๊าซธรรมชาติ และแผนการบริหารจัดการด้านพลังงาน เมื่อวันที่ 16-21 พ.ค.ที่ผ่านมา

    ที่สำนักงานใหญ่ บริษัท Ramboll กรุงโคเปนเฮเกน เดนมาร์ก พล.อ.อนันตพร และคณะได้รับการต้อนรับจากผู้บริหารบริษัท นำโดย นายซอเรน โฮล์ม โยฮันสัน กรรมการบริหารของ Ramboll กรุ๊ป บรรยายถึงธุรกิจของบริษัทอย่างน่าสนใจ

    บริษัท Ramboll ก่อตั้งขึ้นเมื่อ 15 ตุลาคม 2488 ภายหลังได้ขยายธุรกิจจนกระทั่งกลายเป็นบริษัทระดับนานาชาติในปัจจุบัน มีผู้เชี่ยวชาญทำงานกว่า 13,000 คน เป็นบริษัทชั้นนำในด้านวิศวกรรมศาสตร์, การออกแบบ และการเป็นผู้ให้คำปรึกษา มีสำนักงานอยู่ประมาณ 300 แห่ง ใน 35 ประเทศ

    โดยมุ่งเน้นในเรื่องการผนวกรวมความรู้และประสบการณ์จากภายในท้องถิ่นเข้ากับฐานความรู้ในระดับสากล ออกแบบและให้คำปรึกษาด้านก่อสร้าง 8 ธุรกิจ คือ ธุรกิจก่อสร้าง ธุรกิจขนส่ง ธุรกิจออกแบบและวางผังเมือง ธุรกิจเกี่ยวกับน้ำ ธุรกิจด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ธุรกิจพลังงาน ธุรกิจก๊าซและน้ำมัน และการเป็นที่ปรึกษาด้านการบริหารจัดการ มีรายได้ต่อปีประมาณ 1,500 ล้านเหรียญสหรัฐ

    จุดแข็งของ Ramboll คือ ความชำนาญในด้านพลังงานลม พลังงานจากขยะ พลังงานความร้อน และพลังงานชุมชน ให้บริการที่ครบถ้วน บนพื้นฐานของความรู้และประสบการณ์เฉพาะตัว อาทิ กังหันลมนอกชายฝั่งมากกว่า 65% ทั่วโลก โครงการทุ่งกังหันลมบนชายฝั่งในประเทศมากกว่า 60 ประเทศ นับรวมกำลังผลิตไฟฟ้าได้มากกว่า 60,000 เมกะวัตต์ โครงการเปลี่ยนขยะเป็นพลังงาน (Waste to Energy) ใน 45 ประเทศ ออกแบบและก่อสร้างโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่กว่า 90 แห่ง โดยโรงไฟฟ้าหลายแห่งมีประสิทธิภาพด้านพลังงานดีที่สุดในโลก และเป็นต้นแบบในกระบวนการเปลี่ยนผ่านพลังงานฟอสซิลไปเป็นพลังงานชีวมวลมาอย่างต่อเนื่อง และยังเป็นที่ปรึกษาให้แก่ระบบพลังงานประจำท้องถิ่นกว่า 200 แห่งทั่วโลก

    ทั้งนี้ โครงการต่างๆ ดำเนินงานโดยทุนของมูลนิธิ RambolI แบ่งหุ้นประมาณ 2% ให้พนักงาน ไม่ได้สนใจผลประกอบการธุรกิจ ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาภาครัฐและภาคเอกชนโดยไม่บิดเบือนด้วยผลกำไร แต่มองภาพรวมทั้งหมดไม่แยกส่วน

    สำหรับกรณีปัญหาความไม่เสถียรของพลังงานหมุนเวียน ในช่วงที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง และพลังงานหมุนเวียนผลิตไฟฟ้าได้ไม่เพียงพอ ก็จะสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงแหล่งพลังงานอื่นๆ และกับประเทศที่มีเขตแดนติดกัน เพื่อช่วยเหลือพึ่งพาซึ่งกันและกัน

    ปัจจัยสำคัญคือ รัฐบาลเดนมาร์ก ได้ใช้มาตรการทางภาษีจูงใจประชาชนให้ตระหนักถึงการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า ซึ่งจะเกิดประโยชน์ต่อชุมชนในระยะยาว จนสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชาชนให้หันมาใช้พลังงานหมุนเวียนได้

    จากนั้นคณะ รมว.พลังงาน เดินทางไปยัง SAMSO Island - เกาะแซมโซ เยี่ยมชมศูนย์เรียนรู้และให้คำปรึกษาด้านพลังงาน หรือ Samso Energy Academy ซึ่งตั้งอยู่บนเกาะ รับฟังการบรรยายจาก นาย Jesper Roug Kristensen ผู้จัดการด้านพัฒนาธุรกิจของ Samso Energy Academy เยี่ยมชมโรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากฟางประจำท้องถิ่น ชมทุ่งกังหันลม ที่ชาวไร่ในพื้นที่เป็นเจ้าของ และเยี่ยมชมแผงโซลาร์เซลล์และรถยนต์ไฟฟ้าที่ทางเทศบาลแซมโซเป็นเจ้าของ

    SAMSO Island เป็นเกาะที่มีขนาด 114 ตารางกิโลเมตร มีประชากรอยู่ประมาณ 3,700 คน ในปี 2540 SAMSO ถูกรับเลือกให้เป็นเกาะแห่งพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy Island) ของเดนมาร์ก หลังจากนั้นเพียง 10 ปี เกาะแห่งนี้ก็ประสบความสำเร็จในการพึ่งพาตนเองได้ด้วยพลังงานหมุนเวียน 100% และตั้งเป้าหมายในการเป็นเกาะซึ่งเลิกใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในภาคขนส่งทั้งรถยนต์และเรือเฟอร์รีภายในปี 2573

    สำหรับแหล่งพลังงานที่ใช้บนเกาะแห่งนี้ได้มาจากโรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากฟาง 3 แห่ง โรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์ และไม้สับ 1 แห่ง กังหันลมบนชายฝั่ง 11 ต้น กำลังการผลิตต้นละ 1 เมกะวัตต์ กังหันลมนอกชายฝั่ง 10 ต้น กำลังการผลิตต้นละ 2.3 เมกะวัตต์

    นาย Jesper Roug Kristensen บอกถึงปัจจัยที่ทำให้เกาะแซมโซประสบความสำเร็จในการพึ่งพาตนเองในการผลิตไฟฟ้าและความร้อนด้วยพลังงานหมุนเวียน 100% ว่า มาจาก 3 ภาคส่วน คือ 1.การมีส่วนร่วมของประชาชนที่อาศัยอยู่บนเกาะแซมโซ ที่อยากจะเห็นการเปลี่ยนแปลงไปสู่การพึ่งพาตนเองด้วยพลังงานทดแทน 2.การบริหารจัดการที่ดีของเทศบาล เกาะแซมโซ และ 3.การที่มี Samso Energy Academy เป็นหน่วยงานที่ให้คำปรึกษาและเสริมกระบวนการเรียนรู้ โดยรับการสนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากรัฐบาลเดนมาร์ก

    เขาบอกว่ากระบวนการเริ่มแรกใช้รูปแบบสภาประชาชนให้ทุกคนมีส่วนร่วมกันกำหนด ตั้งแต่การติดตั้งจุดกังหันลมที่ คิดว่าเป็นจุดที่มีศักยภาพลมดีที่สุด การกำหนดอัตราค่าไฟฟ้า ก็ขึ้นอยู่กับสภาประชาชนจะตกลงกัน ว่าพอใจที่จะใช้ไฟฟ้าในอัตราที่ถูกหรือแพง เพราะผลิตเองใช้เอง โดยเฉพาะไฟฟ้าจากกังหันลมของที่นี่ ก็เพียงพอกับกับความต้องการใช้ไฟบนเกาะ และมีเหลือส่งขายกลับคืนไปให้หน่วยงานการไฟฟ้า

    ทั้งนี้ ต้นทุนจากการผลิตไฟฟ้าที่ผลิตได้เองมีราคาต่ำกว่าที่หน่วยงานการไฟฟ้าขายให้กับชุมชนบนเกาะ เพราะไม่ได้มีการบวกภาษี ดังนั้นประชาชนบนเกาะแซมโซจึงเลือกที่จะใช้ไฟฟ้าที่แหล่งที่ผลิตได้เอง

    ทาง Samso Energy Academy พยายามสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้คนบนเกาะคิดอย่างเป็นระบบ และเป็นวัฎจักร หรือ Circular Economy คือใช้ไปแล้วสามารถนำมารีไซเคิล กลับมาใช้ซ้ำได้อีก ขยะบนเกาะจะมีการคัดแยกวัสดุที่สามารถนำมาใช้ใหม่ หรือรีไซเคิลก่อนที่จะนำไปกำจัดในโรงงานผลิตความร้อนจากฟาง เดิมชาวบ้านบนเกาะต่างคนต่างเผาทิ้ง ทำให้สูญเสียพลังงานความร้อนไปโดยเปล่าประโยชน์

    และชี้ให้เห็นว่าถ้านำฟางเหล่านั้นมาเผาในที่เดียวกันจะได้พลังงานความร้อนที่ส่งกระจายไปใช้กับบ้านที่อยู่อาศัยได้ในช่วงหน้าหนาวโดยไม่ต้องใช้น้ำมัน และชาวบ้านก็จะมีรายได้จากการขายวัตถุดิบ รัฐบาลก็ได้ช่วยเหลือเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เพื่อมาสร้างโรงงาน ซึ่งปัจจุบันเงินกู้ถูกผ่อนชำระไปจนหมดแล้ว

    ประชาชนบนเกาะแซมโซมีรายได้จากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมและประมง รวมถึงการท่องเที่ยว มีสนามกอล์ฟที่สวยงาม ไม่ใช้ปุ๋ยเคมี แต่ใช้ปุ๋ยออร์แกนิกส์ทั้งหมด ในขณะที่เครื่องจักรและรถกอล์ฟก็ใช้พลังงานหมุนเวียนจากแผงโซลาร์เซลล์ ซึ่งเป็นสถานที่ให้กับนักท่องเที่ยวได้มาพักผ่อนออกกำลังกาย

    สำหรับประเทศไทยเคยโมเดลของเกาะแซมโซไปดำเนินการที่เกาะพะลวย อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี แต่ไม่ประสบความสำเร็จ

    ทั้งนี้ ในปัจจุบันเดนมาร์กพึ่งพาเชื้อเพลิงจากถ่านหินในการผลิตไฟฟ้าประมาณ 40% พลังงานหมุนเวียน 45% ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพลังงานลมและพลังงานจากไบโอแก๊ส-ไบโอแมส 15% โดยตั้งเป้าหมายในปี 2593 จะเป็นประเทศที่ไม่พึ่งพาเชื้อเพลิงจากฟอสซิลเลย จึงเป็นเรื่องท้าทายชาวเดนมาร์กยิ่งนัก

    ส่วนที่นอร์เวย์ พล.อ.อนันตพร กาญจนรัตน์ รมว.พลังงาน ได้พบปะหารือกับ Ms.Elisabeth Berge ปลัดกระทรวงปิโตรเลียมและพลังงานของนอร์เวย์ และรับฟังการบรรยายจากผู้บริหารของกระทรวงปิโตรเลียมฯ

    นอร์เวย์เป็นประเทศที่ร่ำรวยในลำดับต้นๆ ของโลก มีรายได้จากการส่งออกน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเป็นหลักติดอันดับ 3 โลก ชาวนอร์เวย์ซื้อน้ำมันและก๊าซธรรมชาติตามราคาที่สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงไม่มีการอุดหนุนราคาเหมือนไทย นำกำไรจากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติมาจัดสรรเป็นสวัสดิการให้กับประชากรในประเทศ

    ประเทศนอร์เวย์ใช้ระบบสัมปทานในการบริหารจัดการผลประโยชน์ด้านปิโตรเลียมให้กับรัฐมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2508 ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกับที่ประเทศไทยใช้ ตั้งแต่ปี 2514 โดยที่มีหน่วยงานในการกำกับดูแลในการออกหลักเกณฑ์และให้ใบอนุญาตสัมปทาน ที่ชื่อ Norwegian Petroleum Directorate เช่นเดียวกับไทย ที่มี กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ มีบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ(NOC) ที่ทำหน้าที่เป็น Operator ในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมคือ Statoil โดยรัฐถือหุ้น 67% เช่นเดียวกับที่ไทยมี ปตท.และ ปตท.สผ.

    แต่ Statoil ในช่วงเริ่มต้นนั้น สามารถเข้าไปร่วมถือหุ้นกับผู้รับสัมปทานที่สูงถึง 50% ในแหล่งที่รัฐเห็นว่ามีศักยภาพด้านปิโตรเลียม อีกทั้งยังไม่ต้องจ่ายเงิน ในช่วงของการสำรวจ ซึ่งถือเป็นช่วงที่ผู้ลงทุนมีความเสี่ยงมากที่สุด ทำให้ภาครัฐของนอร์เวย์มีรายได้จากปิโตรเลียมจำนวนมาก และจัดเก็บเอาไว้ในกองทุนที่เรียกว่า State's Direct Financial Interests หรือ SDFI

    ในปี พ.ศ.2528 รัฐบาลนอร์เวย์นำ Statoil เข้าจดทะเบียน ในตลาดหลักทรัพย์นอร์เวย์ และตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก จึงได้มีการนำสิทธิประโยชน์การเข้าไปลงทุนในแหล่งสัมปทานจาก Statoil มาให้กับ SDFI หลังจากนั้นปี 2544 รัฐบาลนอร์เวย์จัดตั้ง NOC ที่รัฐถือหุ้น 100% ชื่อว่า Petoro เพื่อมาบริหารจัดการ SDFI และนำเงินที่สะสมอยู่ใน SDFI มาใช้ลงทุนในแหล่งสัมปทานที่มีศักยภาพด้านปิโตรเลียมร่วมกับผู้รับสัมปทาน ปัจจุบัน SDFI มีเงินกองทุนใหญ่อันดับ 1 ของโลก ประมาณ 7 ล้านล้านโครน หรือ 35 ล้านล้านบาท

    ในระยะหลัง เงื่อนไขการให้สัมปทานมีการผ่อนปรนมากขึ้นเพื่อจูงใจผู้ลงทุน โดยเก็บภาษีจากกำไร เมื่อเปรียบเทียบตั้งแต่ต้นทางจากการผลิตถึงการจำหน่ายมีรายได้และกำไรแล้ว ระบบสัมปทานของไทยรัฐจะได้ผลประโยชน์ประมาณ 70% ในขณะที่นอร์เวย์รัฐได้ประโยชน์โดยเฉลี่ยประมาณ 40% จากผู้รับสัมปทาน

    สำหรับการคัดเลือกเอกชนผู้รับสัมปทาน นอร์เวย์จะใช้วิธีเจรจาเพื่อหาเอกชนที่มีเทคโนโลยี มีประสบการณ์ มีแผนงานการสำรวจที่ดี และมั่นใจว่าจะเป็นบริษัทที่ทุ่มเทให้กับการสำรวจและนำปิโตรเลียมขึ้นมาใช้ประโยชน์ให้ได้มากที่สุด ในขณะที่ไทยคัดเลือกเอกชนโดยวิธีการประมูลว่ารายใดจะเสนอผลประโยชน์ตอบแทนให้กับรัฐมากที่สุด ประกอบการพิจารณา โดยเอกชนที่ได้คะแนนสูงสุดก็จะได้รับสัมปทานไป

    นอกจากนี้ รัฐบาลนอร์เวย์ ยังส่งเสริมให้ประชาชนหันมาใช้รถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้า หรือ Electric Vehicle-EV โดยภายในระยะเวลา 10 ปีที่มีการส่งเสริมจนถึงปัจจุบันมีสัดส่วนรถยนต์ไฟฟ้าประมาณ 30% ของรถยนต์ที่มีอยู่ทั้งหมด หรือประมาณ 1.3 แสนคัน โดยฝ่ายค้านและรัฐบาลได้บรรลุข้อตกลงที่จะร่วมกันผลักดันให้นอร์เวย์เป็นประเทศที่มีแต่รถยนต์ที่ใช้พลังงานสะอาดเท่านั้นภายในปี 2568

    จากโมเดลของเดนมาร์กและนอร์เวย์ จะเห็นได้ว่าความสำเร็จในการบริหารจัดการพลังงานให้มีประสิทธิภาพ ทั้งหมดมาจากวิสัยทัศน์ของผู้นำทั้งภาครัฐและเอกชน ดำเนินการด้วยความโปร่งใส ด้วยความร่วมมือของชุมชนและพลเมืองของประเทศที่มีจิตสำนึกสาธารณะ คำนึงถึงอนาคตของชาติในระยะยาว ซึ่งแตกต่างจากประเทศไทยอย่างสิ้นเชิง.

    LEAVE A REPLY

    0 Comments

  • เปลว สีเงิน

    เศรษฐกิจมันเป็นเรื่องใกล้ตัว หลอกกันไม่ได้ ล้วงกระเป๋าไปแล้วไม่เจอเงิน มันก็คือไม่เจอ เวลานี้ใครมาบอกว่าเศรษฐกิจดี คนจนจะหมดไปแล้ว สำหรับประชาชนระดับรากหญ้า เชื่อก็บ้า! ไม่มีปัญญาไปชิมไข่เจียวร้าน เจ๊ไฝ หรอกครับ เศรษฐกิจ ปากท้อง ไม่ใช่เรื่องของตัวเลขอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกด้วย และเมื่อสองอย่างนี้มาผสมกัน มันก็เหมือนระเบิด
  • บทบรรณาธิการ

    ปรากฏการณ์พบอาวุธสงครามล็อตใหญ่ ที่อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา นำไปสู่การเดินเข้ามามอบตัวเพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจของนายวัฒนา ทรัพย์วิเชียร เมื่อวันที่ 1 ธันวาคมที่ผ่านมา โดยนายวัฒนาถูกควบคุมตัวตาม มาตรา 44 เนื่องจากต้องสงสัยมีอาวุธสงครามไว้ในครอบครอง โดยเชื่อมโยงกับซีรีส์นัมเบอร์ของอาวุธล็อตใหญ่นี้มีความเชื่อมโยงกับอาวุธสงครามที่ตรวจจับได้เมื่อปี 2557
  • เอ็กซ์-ไซท์

    กรมการขนส่งทาง บกดีเดย์ต้นปี 61 ยกมาตรฐานสอบใบขับ ขี่ทุกด้าน เตรียมออก กฎกระทรวงห้าม 5 โรคสำคัญ อายุ 70 ปีขึ้นไปจับตรวจสาย ตา-สุขภาพทุก 3 ปี
    ว.วชิรเมธีชื่นชมก้าวคนละก้าวทำเพื่อสังคม ประชาชนยังคงร่วมบริจาคสมทบโครงการก้าวคนละก้าวจนยอดผ่าน 723 ล้านบาทแล้วแม้ตูนจะหยุดพักเพราะป่วย ก่อนออกมาวิ่งต่อวันอังคารมุ่งหน้าสู่นครสวรรค์ ว.วชิรเมธีแสดงความชื่นชมนักร้องหนุ่มสั่นสะเทือนโครงสร้างพื้นฐานในจิตใจคนไทยทั้งประเทศ
    ไฟไหม้ตึกแถวเก่าแก่ย่านแพร่งนราซึ่งก่อสร้างตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เสียหาย 13 คูหา ยังไม่ รู้สาเหตุ รอสำนักงานทรัพย์สินฯ ประเมินความสูญเสีย
  • x-cite inside

    ในจำนวนร่าง พ.ร.บ.ที่ภาคประชาชนมีส่วนในการร่างและผลักดัน จนเกิดผลเป็นรูปธรรมต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้มีอยู่ไม่กี่ฉบับ และหนึ่งในนั้นก็คือ ‘พระราชบัญญัติสภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551’ ที่ส่งผลให้เกิดการจัดตั้ง ‘สภาองค์กรชุมชนตำบล’ ขึ้นมาแล้วไม่ต่ำกว่า 6,000 ตำบลทั่วประเทศ
    ปฏิบัติการทวงคืนพื้นที่สาธารณะป่าห้วยเม็กของชาวบ้านตำบลบ้านดง อ.อุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น เมื่อไม่กี่เดือนมานี้ กลายเป็นข่าวโด่งดังไปทั่วประเทศ เมื่อชาวบ้านกลุ่มเล็กๆ สามารถต่อสู้เพื่อทวงคืนผืนป่าจากบริษัทเครื่องดื่มผสมเคเฟอีนที่มีอำนาจเงินตราและมีทุนมหาศาล เหมือนดังไม้ซีกที่งัดไม้ซุงได้สำเร็จ...
    นับเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมดีๆ ที่เกิดขึ้นในโรงภาพยนต์เอสพลานาด ซีนีเพล็กซ์ รัชดาภิเษก โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับภาคีเครือข่ายนำกลุ่มนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ ผู้ปกครอง กว่า 100 คน จัดกิจกรรมสร้างการเรียนรู้ผ่านการชมภาพยนตร์เรื่อง “ของขวัญ” ผลงานการสร้างสรรค์ของ 4 ผู้กำกับแถวหน้า "ปรัชญา ปิ่นแก้ว, นนทรีย์ นิมิบุตร, ก้องเกียรติ โขมศิริ, ชูเกียรติ ศักดิ์วีระกุล"